เฮยเหอ หนึ่งเมืองติดชายแดนที่มีเอกลักษณ์และมนต์เสน่ห์ของประเทศจีน

Warning: Undefined variable $MarkerArray in /home/unseenchina/addons/akeinchina.com/www/wp-content/plugins/osm/osm.php on line 571

แม่น้ำสีดำ เป็นคำแปลของชื่อเมืองของจีนเมืองหนึ่งที่มีชื่อว่าเฮยเหอ (黑河) โดยเมื่อผมถามคุณป้าคนนึงที่เป็นคนท้องถิ่น ซึ่งเป็นเพื่อนร่วมทางบนรถไฟสาย…ที่กำลังวิ่งไปยังเมืองนี้ว่า “แม่น้ำของเมืองนี้มีสีดำหรือ?”

คุณป้า “แม่น้ำไม่ได้มีสีดำ แต่ที่มีคำว่าดำ อยู่นั้นนั้นมาจากชื่อแม่น้ำมังกรดำ (เฮยหลงเจียง)” 

เฮยหลงเจียง(แม่น้ำมังกรดำ) เป็นชื่อของแม่น้ำสายหนึ่งที่เป็นเส้นแบ่งเขตแดนธรรมชาติของประเทศจีนและประเทศรัสเซีย และเฮยหลงเจียงก็เป็นชื่อของมณฑลทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนที่มณฑลนี้ตั้งอยู่ด้วย

เมืองเฮยเหอนี้อยู่ค่อนข้างอยู่ไกล การเดินทางมายังเมืองนี้นั้นไม่ง่ายนัก โดยผมเดินทางมายังเมืองนี้หลังจากที่เที่ยวที่เมืองฮาร์บินแล้ว ซึ่งผมเลือกเดินทางมาจากเมืองฮาร์บินด้วยรถไฟแบบตู้นอนที่นอนแบบนุ่ม ซึ่งรถไฟขบวนนี้ออกจากสถานีฮาร์บิน ตอน 2 ทุ่มกว่าและจะมาถึงเฮยเหอตอนประมาณ 7 โมงครึ่งในตอนเช้า ก็คือเราต้องนอนที่นี่นะครับ (รถไฟนะครับ ไม่ใช่รถไฟความเร็วสูง)

พอใกล้ถึงที่หมายในตอนเช้า เราจะพบทุ่งข้าวโพดสีเหลืองทองอร่ามสวยงามเมื่อถูกแสงอาทิตย์สาดส่อง พร้อมบ้านสไตล์ชนบทที่มีปล่องควันคอยให้ความอบอุ่นกับผู้อยู่อาศัยในหน้าหนาว

เดินทางมายังเมืองเฮยเหอ

ถ้าผู้อ่านต้องการมายังเมืองนี้และต้องเดินทางมาจากกรุงเทพ สามารถบินมาได้แต่ต้องเปลี่ยนเครื่องที่เซี่ยงไฮ้ ซึ่งจากที่ผมเช็คค่าตั๋วนั้นมีราคาค่อนข้างสูง และใช้เวลาในการเปลี่ยนเครื่องค่อนข้างมากทีเดียว

ถึงเฮยเหอ

รถไฟถึงเมืองนี้ในตอนเช้า อากาศ ณ ตอนนั้นหนาวมากแล้ว แต่หิมะยังไม่ตกลงมา เราสวมเสื้อกันหนาวหนาๆ แล้วออกมาข้างนอก เพื่อมาขึ้นรถแท๊กซี่ไปยังที่พัก

แม้ยังไม่เข้าไปยังเมืองนี้ แต่แท๊กซี่นี้ก็มีสิ่งที่ทำให้ผมแปลกใจ เพราะเสียงที่ออกมาจากมิเตอร์ของรถแท๊กซี่นี้นั้นพูดเป็นภาษารัสเซีย…เป็นไปได้ยังไง? นี่มันเมืองของประเทศจีนนะ

ที่เป็นอย่างนี้นั้นก็เพราะว่าที่นี่มีคนรัสเซียข้ามมาเที่ยวยังเมืองเฮยเหอในแต่ละวันนั้นเยอะมากครับ ทำให้ระบบของแท๊กซี่ที่เมืองนี้ต้องมีการติดตั้งภาษารัสเซียไว้ด้วย แถมคนขับนั้นสามารถพผูกภาษารัสเซียง่ายๆได้อีกด้วยนะ เขาสอนภาษารัสเซียให้กับพวกเราด้วย ตัวอย่างเช่น “กลาสเวยจี” ที่แปลว่า สวัสดี ในภาษารัสเซียนั่นเอง

แล้วในขณะเดียวกันเมื่อผมมองออกไปนอกหน้าต่างของแท๊กซี่นั้น ก็จะเห็นภาษารัสเซียเขียนอยู่ตามที่ต่าง อย่างเช่น ป้ายถนน หน้าร้านค้า ห้องน้ำสาธารณะ ป้ายเตือน ป้ายโฆษณา โดยเขียนคู่กับภาษาจีน โอ้โห เฮยเหอนั้นอินเตอร์มากเป็นเมือง 2 ภาษาเลยนะครับเนี่ย

เข้าห้องพักเมืองเฮยเหอ

พวกเราจองห้องพักบนตึกอาคารคอนโด (คนจีนเรียกห้องแบบนี้ว่าบ้านนะ) โดยชาวบ้านในเมืองนำมาปล่อยเช่าเอง มันเป็นห้องในอาคารสูง 6 ชั้น ซึ่งมันนั้นอยู่ชั้นบนสุดและไม่มีลิฟต์! ซึ่งอาคารเก่าส่วนมากมักจะไม่มีลิฟต์ติดตั้งกันครับ ยกเว้นแต่จะติดตั้งเองภายหลัง

โอย ต้องยกกระเป๋าขึ้นไปห้องชั้นบนสุดนั้นเป็นอะไรที่เหนื่อยมากๆครับ เพราะเราก็เดินทางมาด้วยรถไฟก็เป็นอะไรเหนื่อยล้าอยู่แล้ว

แต่ห้องโดยรวมก็ถือว่าน่าอยู่ มี 2 ห้องนอน 1 ห้องน้ำ ภายในตกแต่งสไตล์รัสเซีย โดยตกแต่งได้ดีพอสมควร เพราะเจ้าของบ้านเขาสร้างไว้ให้สำหรับลูกเขาได้อยู่เอง นอกจากนี้บวกกับราคาที่เรียกได้ว่าไม่แพง ก็ถือว่าคุ้มค่ามากเลยล่ะครับ (เมืองเฮยเหอนั้น ทั้งราคาบ้าน และค่าเช่านั้นไม่แพงเหมือนเมืองใหญ่ของจีนครับ)

ตลาดนัดยามเช้า

เมื่อวางกระเป๋าสัมภาระต่างๆกันเรียบร้อย โดย แม้ว่าจะเหนื่อยแค่ไหน แต่ผมถือว่ากองทัพต้องเดินด้วยท้อง เราจึงเลือกที่จะไปยังตลาดนัดยามเช้าของเมืองนี้ เพราะได้ยินว่ามีของกินมากมาย เยอะขนาดที่ว่าชาวรัสเซีย ยังต้องข้ามฝั่งมากินในตอนเช้าและเดินทางกลับประเทศในช่วงบ่าย

มีคนบอกผมว่า ถ้าอยากดูวิถีชีวิตของคนท้องถิ่น ต้องมาเดินตลาดนัดยามเช้า ข้อนี้ผมเชื่อว่าจะจริง เพราะที่นี่มีของกิน ผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ อะไรต่างๆขายอยู่มากมาย เป็นอะไรที่ละลานตาแบบสุดๆ

แล้วด้วยความที่ตัวผมนั้นอาศัยอยู่ที่จีนทางตอนใต้มานาน พอมาเดินตลาดที่ทางจีนทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือนั้น จะมีความรู้สึกที่พิเศษเอามากๆ เพราะได้เห็นของที่ไม่เคยเห็นมาก่อน

อย่างนมวัวที่ตลาดนี้นั้นเขาเอาถังมาตั้งขายกันริมทาง พอคนจะซื้อก็จะตักใส่ถุง นมวัวแบบนี้นั้นเป็นนมวัวสดๆ ที่รีดออกมาจากเต้าแล้วนำมาใส่ถังขายเลย เพราะฉะนั้นเมื่อผมซื้อกลับไปกินก็ต้องนำมาต้มเสียก่อน ซึ่งก็อร่อยมากเลยล่ะครับ

เต้าฮวยใส่พริก เห็นครั้งแรกนั้นก็ งงเลยครับ เต้าฮวยหรือที่ภาษาจีนกลางเรียกว่า โต้วฮวา 豆花 ปกติจะเห็นใส่น้ำตาลทราย แต่ที่นี่นั้นใส่พริกป่นขายเป็นอาหารคาวกินยามเช้า รสชาติก็เค็มๆเผ็ดๆ แปลกๆดี ไม่เคยกินที่ไหน

แครอทผลไม้ เป็นชื่อของผลไม้ชนิดนึงที่มีหน้าตาขายแครอทแต่สีออกเขียวๆ ผลไม้นี้ผมก็ไม่เคยเห็นที่ไหนจริงๆ ซึ่งรสชาตินั้นจืดๆไม่อร่อยเท่าไหร่ครับ

นอกจากนี้ก็มีพวกของกินเล่นมากมาย อ้อ ลืมบอกไปว่า วิธีขายปาท่องโก๋ในแถบนี้นั้นแตกต่างจากที่อื่นคือ เขานั้นเอาปาท่องโก๋ชั่งขายตามน้ำหนักนะครับ ไม่ได้ขายเป็นชิ้นๆเหมือนจีนทางตอนใต้หรือเหมือนบ้านเรา ก็แปลกดี คนตงเป่ยบอกผมว่า วิธีขายแบบนี้ ยุติธรรมทั้งต่อผู้ซื้อและผู้ขาย… อืมก็จริงของเขาแหละ

และสิ่งที่ตลาดนัดยามเช้าแห่งนี้นั้นแตกต่างไปจากตลาดนัดยามเช้าที่อื่นๆไปมากนั้นก็คือ ที่นี่มีฝรั่งมาเดินเยอะมากๆๆๆ ฝรั่งเหล่านั่นเขาก็ไม่ใช่ใครที่ไหนแต่เป็นคนจากประเทศเพื่อนบ้านนั่นก็คือรัสเซีย ซึ่งข้ามชายแดนมากินอาหารเช้าจีนๆในตลาดนัดยามเช้าแห่งนี้กันนั่นเอง ได้ยินว่าเขามากินตอนเช้า แล้วตอนบ่ายก็กลับประเทศกัน

โรงงานทำความร้อน

สิ่งหนึ่งที่ทำให้ผมรู้สึกว่าฤดูหนาวของทางเหนือของจีนนั้นสบายกว่าทางตอนใต้ของจีน นั่นก็คือการที่แถบนี้นั้นมีสิ่งที่เรียกว่าระบบทำความร้อนจากส่วนกลางหรือที่ภาษาจีนนั้นเรียกว่า หน่วนชี่ 暖气

โดยพอถึงช่วงหน้าหนาวนั้นคนแถบนี้ก็จะพึ่งพามันโดยอัตโนมัติ ระบบทำความร้อนในบ้านนั้นจะเชื่อมต่อกับโรงงานทำความร้อน โดยจะมีการต่อท่อเข้ากับระบบทำความร้อนส่วนกลางและต่อท่อมายังบ้านแต่ละหลังเพื่อให้ความร้อน

โดยแม้อากาศนอกบ้านจะหนาวซักแค่ไหน เมื่อผมเดินเข้ามาในบ้าน อากาศก็จะอุ่นสบาย เหมือนอยู่กันคนละโลกเลยล่ะ (จีนตอนใต้นั้นต้องเปิดแอร์ร้อน ซึ่งความรู้สึกนั้นต่างกันโดยสิ้นเชิงนะครับ)

โรงงานทำความร้อน (ถ้าจำไม่ผิด ภาษาจีนเรียกว่า เร่อลี่กงซือ 热力公司) ในเมืองนั้นจะปล่อยควันสีขาวออกมาจากปล่องสูงโชยขึ้นสู่ท้องฟ้า บางทีผมก็เหม่อมองดูมัน เพราะคิดว่าสวยไม่คุ้นตาเท่าไหร่ หารู้ไม่ว่าช่วงที่เขาทำความร้อนนั้นจะมีรถขนถ่านหินสีดำวิ่งเข้าสู่โรงงานนี้เป็นระยะ ซึ่งผมเองก็ไม่แน่ใจนักนะครับว่ามันจะส่งผลลบต่ออากาศมากน้อยแค่ไหน แต่เท่าที่ถามมาจากเพื่อนที่จบวิศวะมา เขาบอกว่าโรงงานแบบนี้มันต้องมีระบบกรองควันอยู่แล้ว ไม่ปล่อยไอเสียออกมาตรงๆแน่นอน

ถนนสินค้าโภคภัณฑ์รัสเซีย

ถ้าเมืองต่างๆในต่างประเทศนั้นมีไชน่าทาวน์ที่มีสินค้าต่างๆจากจีนขายแล้วล่ะก็ เมืองเฮยเหอนั้นก็มีถนนสินค้าโภคภัณฑ์รัสเซีย (俄罗斯商品街) ที่เต็มไปด้วยของที่นำเข้ามาจากรัสเซียขายครับ มันเป็นจุดๆนึงที่กระจายสินค้ารัสเซียไปทั่วประเทศจีนเลยก็ว่าได้ เวลามีคนซื้อผ่านเน็ต สินค้ารัสเซียก็จะส่งออกมาจากที่นี่

ที่นี่ขายสินค้าทั้งราคาปลีกและราคาส่ง ของต่างๆนั้นน่าซื้อเป็นที่สุด ส่วนตัวผมว่าสินค้ารัสเซียออกแบบฉลากกันได้สวยมากๆเลยล่ะครับ

ใครมาที่นี่ ผมเชื่อว่าเป็นอันต้องเสียเงินกันไปอย่างแน่นอน สินค้าอาทิ ขนมรัสเซีย เหล้าว็อดก้า ขนมปังก้อนใหญ่ๆ ของกินแปลกๆอร่อยๆ เป็นอะไรที่น่าซื้อมาก มันเหมือนหลุดไปอยู่ในโลกที่สิ่งต่างๆนั้นก็ล่อตาล่อใจให้เราซื้อจริงๆครับ สินค้าเยอะแค่ไหน ลองดูในคลิปครับ

อ้อ และผมแนะนำทุกๆท่านให้ลองเครื่องดื่มที่เรียกว่า เก๋อหว่าซือ 格瓦斯 นะครับ มันเป็นเครื่องดื่มที่ได้มาจากการหมักขนมปัง เวลาดื่มจะหวานๆ (บางยี่ห้อไม่หวานมาก) แล้วก็จะได้กลิ่นขนมปังหอมๆ ผมชอบมากๆ เรียกได้ว่ากินเกือบทุกวันอะ

ร้านอาหารรัสเซีย

ถัดมานั้นเราก็ต้องมาลองร้านอาหารรัสเซียครับ ผมลองอยู่ 2 ภัตตาคาร เป็นภัตตาคารรัสเซียที่มีชื่อเสียงภายในเมือง คือ เต๋อโร่เค่อ 德洛克 และ เลี่ยน่า 列娜 โดยสองเจ้านี้เขาเป็นคู่แข่งกัน อร่อยทั้งคู่ (ที่จริงมีร้านอื่นอีกนะครับ แต่ผมไม่ได้ไปลิ้มรส)

อาหารแนะนำก็มี เนื้อเสียบไม้ย่างรัสเซีย (ไม้นึงคือใหญ่มาก) แล้วก็สลัดรัสเซียที่ทำหน้าตาออกมาเหมือนเค้ก แล้วก็ไส้กรอกรัสเซียที่หน้าตาเหมือนไส้อั่วก็อร่อย อ้อ อย่าลืมจัดกับว็อดก้านะครับ เพิ่มความอร่อยยิ่งขึ้นไปอีก

อาหารท้องถิ่นแนะนำ

แม้จะมีอาหารรัสเซียขายมากมาย แต่มันไม่ใช่อสหารท้องถิ่นของที่นี่นะครับ (ก็แหงล่ะ) ถ้าจะกินอาหารท้องถิ่นของเฮยเหอ ผมแนะนำให้ลองเจ้า เถี่ยกัวตุ้นต้าเอ๋อ 铁锅炖大鹅 ภาษาไทยน่าจะแปลว่า กระทะเหล็กตุ๋นห่านใหญ่

ถ้าจะสั่งเจ้าเมนูนี้ ควรทานกับเพื่อนซักสามคนขึ้นไปนะครับ เพราะกินคนเดียวไม่หมดอย่างแน่นอน กินสองคนก็อาจจะกินหมด หรืออาจจะกินแล้วเหลือซักหน่อยครับ

รสชาติมันจะออกมันๆ หอมๆ ยิ่งตุ๋นเจ้าห่านนานเท่าไหร่มันจะยิ่งอร่อย แนะนำให้เอาน้ำที่ตุ๋นมาคลุกข้าวสวยกินดู เป็นอะไรที่สุดยอดมากๆๆๆๆๆๆ

หิมะและแม่น้ำที่กลายเป็นน้ำแข็ง

เฮยเหอในช่วงหน้าหนาวนั้นอากาศติดลบ ถ้าใครจะมาที่นี่เพื่อมาสัมผัสหิมะ ผมขอบอกว่าที่นี่มีให้อย่างจุใจแน่นอน(และบางทีก็มากเกินไป) ก่อนอื่นหิมะที่นี่พอตกมามันจะเป็นเกล็ดหิมะสวย ต่างจากจีนตอนใต้ที่จะเป็นละออง ทัศนียภาพของเมืองในช่วงที่หิมะตก บวกกับอาคารสไตล์ยุโรปที่มีในเมืองนั้น มันให้ความรู้สึกเหมือนกับโลกในเทพนิยายเลยครับ

พอถึงช่วงที่อากาศนั้นหนาวมากๆ น้ำในแม่น้ำมังกรดำหรือแม่น้ำเฮยหลงเจียงจะค่อยๆกลายเป็นน้ำแข็ง ในช่วงที่มันยังไม่เป็นน้ำแข็งทั้งผืน เราจะเห็นธารน้ำแข็งที่ไหลไปตามกระแสของแม่น้ำ เราสามารถลงไปเดินบนแม่น้ำได้ด้วยล่ะ! ตอนแรกๆที่ผมลงไปเดินนั้นก็ทั้งลื่นและหวาดเสียว

ซึ่งในยามปกติ ที่อากาศไม่หนาว การข้ามด่านไปยังฝั่งรัสเซียคือจะเป็นการนั่งเรือ พอในช่วงหน้าหนาวนี้ เมื่อแม่น้ำกลายเป็นน้ำแข็งทั้งผืนแล้วนั้น เขาก็จะเป็นการขับรถบนน้ำแข็งเพื่อข้ามแม่น้ำ

ผมฟังตอนแรกก็รู้สึกตกใจ คิดว่าแล้วน้ำแข็งมันจะแตกแล้วจะทำให้รถนั้นจมแม่น้ำไหมนะ แต่ไม่ครับ น้ำแข็งนั้นหนามากๆเลยล่ะ ไม่มีปัญหาเลย

ชนบทเฮยเหอ

ผมพอมีเวลาจึงออกมาชมวิถีชีวิตชาวบ้านของคนในแถบนี้ เชื่อไหมครับว่าชีวิตชาวบ้านที่นี่ พอหน้าหนาวนั้นชีวิตผมว่าไม่น่าอภิรมย์เลย

หนึ่งคือบ้านชนบทนั้นไม่มีการเชื่อมกับระบบทำความร้อนจากส่วนกลางครับ บ้านแต่ละหลังในชนบทนั้นไม่ได้ติดกัน และห่างไกลจึงไม่มี เขาจึงต้องจุดฟืนให้กับระบบทำความร้อนของตัวเอง ก็จะมีการเก็บสะสมฟืนเอาไว้ล่วงหน้า แล้วก็จะมีการเก็บข้าวโพดแห้งเอาไว้ด้วยล่ะ คิดดูง่ายๆว่าเราอยู่บ้านกดรีโมทเปิดแอร์ หรือเดินไปเปิดพัดลม ส่วนเขาต้องมานั่งจุดฟืนให้บ้านอุ่น ความลำบากนั้นต่างกันแค่ไหน 

สองคือห้องน้ำนอกบ้าน ห้องน้ำในชนบทแถบนี้คืออยู่นอกบ้านกันทั้งนั้นครับ คิดดูเล่นว่าถ้าอาการติดลบ 30 องศาแล้วต้องออกมาถ่ายนอกบ้านมันจะขนาดไหน

ชนบทที่นี่มีสิ่งที่เราไม่เห็นที่ไทยอีกครับ อย่างหลุมเก็บผักที่เพราะเวลาหน้าหนาวอากาศจะหนาวมาก และไม่มีผักขาย เขาจะขุดหลุมเอาไว้เพื่อที่จะเก็บผักโดยเฉพาะ ผักในนั้นจะถูกเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม พอจะกินผักก็ต้องปีนบันไดลงไป ลำบากโดยแท้ อ้อ แล้วหลุมเก็บผักพอปิดฝาแล้ว ก็จะต้องเอาผ้านวมมาคลุมด้วยนะครับ เพื่อป้องกันความหนาว หลายบ้านก็จะมีแบบนี้ครับ

แถบนี้หน้าบ้านเขาก็จะมีการแขวนพริก นอกจากจะประดับบ้านให้สวยงาม เขาเชื่อว่าจะทำให้ชีวิตนั้นหงหงหั่วหั่ว 红红火火 มีความรุ่งโรจน์น่ะครับ แถมเก็บเอาไว้กินช่วงหน้าหนาวได้อีก

จะเห็นว่าช่วงหน้าหนาวเขาต้องเตรียมตัวมากเป็นพิเศษ ดูแล้วเหนื่อยมากๆ ยอมใจชาวบ้านชนบทแถบนี้เลยจริงๆครับ

เฮยเหอควรมาเที่ยวมั้ย?

ถ้าใครมีเวลาเที่ยวยาวๆในจีนแล้วล่ะก็ จะมาลองสัมผัสประสบการณ์แบบนี้ดูก็ไม่เสียหายนะครับ แต่ไม่แนะนำสำหรับคนที่เวลาเที่ยวนั้น ชอบทำกิจกรรมสนุกๆต่างๆ หรือชอบถ่ายรูปเซลฟี่สวยๆ เพราะ เมืองเฮยเหอไม่น่ามีให้ (ฮาร์บินนั้นมีเยอะกว่าแน่นอน)

แต่ถ้าเป็นคนที่ชอบเที่ยวชมบรรยากาศ สัมผัสชีวิตเมืองที่มีเอกลักษณ์ไม่เหมือนเมืองใดของจีน และอาจจะอยากข้ามไปยังฝั่งรัสเซีย(เช็คกฏระเบียบเรื่องการข้ามด่านด้วยนะครับ) จะมาเที่ยวเมืองนี้ก็ถือว่าโอเคเลยล่ะครับ!