ตัวผมเองในฐานที่เป็นเป็นคนไทยเชื้อสายจีน เป็นลูกหลานคนจีน บรรพบุรุษคือก๋งมาจากประเทศจีน บางครั้งก็มักจะชอบจินตนาการว่าบ้านเกิดของก๋งในสมัยก่อนนั้นมีหน้าตาเป็นอย่างไร? เขาใช้ชีวิตกันแบบไหน? มันลำบากมากจนถึงกับต้องทิ้งบ้านเกิดเมืองนอน เพื่อมาใช้ชีวิตมาทำงานยังต่างบ้านต่างเมืองเลยหรือ?
มาคิดๆดูก่อนหน้านี้ผมเองก็ไม่ได้สนใจมากมายว่าจะต้องกลับไปตามหารากเหง้า เพราะตัวเองมาอาศัยอยู่ยาวที่ประเทศจีน ไปมาก็หลายที่มากๆ แต่ก็ไม่ได้ไปเยี่ยมเยียนเมืองที่ก๋งจากมาสักที จนกระทั่งอยู่จีนมาเป็นปีที่ 10 ในที่สุดก็ได้ตัดสินใจไปเยือนสักที มันก็มีเหตุผลบางอย่างที่คิดว่าต้องไป จึงอยากนำความรู้สึกเขียนลงเป็นตัวอักษรมาแบ่งปันให้กับเพื่อนๆได้อ่านกันครับว่าทำไมเราจึงควรจัดทริปไปตามหาญาติไปเยี่ยมญาติที่ๆบรรพบุรุษของเรานั้นจากมาสักครั้ง ยิ่งเร็วได้ยิ่งดี สิ่งนี้มันมีความหมายมีความจำเป็นอย่างไรกัน
? บริการตามหาญาติที่จีน / เยี่ยมญาติที่จีน ?? ไปกับไกด์-ล่าม และรถพร้อมคนขับมืออาชีพของพวกเรา ? ติดต่อผมมาได้ที่ LINE ID: @unseenchina
ความหมายของการกลับไปหาญาติสำหรับคนไทยเชื้อสายจีน
เล่าความย้อนกลับไปสักหน่อย คือก่อนหน้านี้ไม่นานผมมีโอกาสได้เป็นทัวร์ลีดเดอร์ดูแลลูกค้า 18 ท่านที่มายังฮกเกี้ยน (มณฑลฝูเจี้ยนนั่นแหละครับ แต่โพสต์นี้ขอใช้ฮกเกี้ยนแทน เพราะคนไทยเราจะคุ้นเคยกันมากกว่า) โดยทั้ง 18 ท่านเขามาก็เพื่อมา Reunion กับญาติฝั่งจีนของพวกเขาเป็นภารกิจหลักเลยล่ะครับ
ผมในฐานะเป็นทั้งทัวร์ลีดเดอร์ ล่าม เป็นสื่อกลางที่ผสานความรู้สึกของทั้ง 2 ฝั่ง และบอกตรงๆคือตัวผมเองนั้นได้รับรู้ถึงความหมายของการได้กลับมาหารากเหง้าของตัวเองก็ตอนนี้แหละ
ตามหาญาติ VS เยี่ยมญาติ
“ตามหาญาติ” กับ “เยี่ยมญาติ” ทั้งสองอย่างนี้ต่างกันอย่างไร? คือในกรณีที่มาเยี่ยมญาตินั้น แปลว่า ทุกท่านต้องรู้อยู่แล้วว่าบ้านญาติอยู่ที่ไหน พวกเขาคือใคร และมีการติดต่อกันอยู่แล้วในเบื้องต้น จึงจะสามารถเรียกได้ว่าแวะมาเยี่ยมเยียนพบปะญาติที่เมืองจีน
ในขณะที่ ตามหาญาติ คือทุกท่านรู้ว่ามีญาติอยู่ที่จีน แต่อาจจะได้ตัดขาดกันไป หากันไม่เจอแล้ว จึงต้องมาตามหาญาติด้วยวิธีต่างๆ จนเจอญาติของเรา ซึ่งไม่ได้แปลว่าทุกครั้งที่ตามหาก็จะเจอเสียทีเดียวนะครับ มันมีหลายปัจจัยเลยทีเดียวล่ะ
อย่างลูกค้าที่ผมเกริ่นไว้ข้างต้นคือเขามาจีน มาตามหาญาติด้วยตัวเองจนเจอแล้วรอบนึง (เก่งมากๆ) รอบนี้ที่เขามาฮกเกี้ยนอีกรอบแล้วผมมาด้วย จึงเป็นการมาเยี่ยมญาตินั่นเองครับ
ความผูกพันที่แม้เพิ่งเจอหน้า
เชื่อไหมครับ? พวกเขาที่มาเจอกันในครั้งนี้นั้นคือ เพิ่งมาเจอกัน ซึ่งแม้เมื่อก่อนอยู่ห่างไกลกันด้วยระยะทาง มีช่วงเวลาที่ได้ตัดขาดกันไป แต่ด้วยความผูกพันทางสายเลือดตระกูล พวกเขายังมีความรู้สึกที่เชื่อมต่อกัน การได้พูดคุยเล่าสิ่งที่ได้ผ่านมาในอดีต ได้ร่วมโต๊ะอาหาร ได้ชนแก้ว มันทำให้ความผูกพันยิ่งแน่นแฟ้นมากยิ่งขึ้นไปอีก ชื่นมื่นแบบสุดๆ
สิ่งที่รุ่นลูกหลานจะได้เห็นเมื่อไปถึงถิ่นเดิมของครอบครัว
การเดินทางมาเยี่ยมญาติ ไม่ใช่แค่มาเจอ มาพูดคุย กินข้าวกันแยกย้ายแล้วจบนะครับ โดยส่วนมากแล้วมักมีกิจกรรมที่ทำร่วมกันอย่างไปไหว้พระ ไหว้เจ้า ไปศาลบรรพชน ไปส่องหาชื่อของบรรพบุรุษของเราในหนังสือลำดับญาติ/ผังครอบครัว (族谱) หรือจะไปเดินชมบ้านเก่าของก๋ง อาม่าถ้าพวกเขายังได้รักษาเอาไว้อยู่ อย่างที่ผมไปฮกเกี้ยนกับลูกค้า บ้านเก่าของเขานั้นก็เก็บไว้อย่างดี แม้เก่าแต่ดูดีราวกับเป็นโบราณสถานเลยล่ะ
คนจีนถือว่าครอบครัวคือสิ่งสำคัญ ครอบครัวในที่นี้ไม่ใช่พ่อแม่ลูกเท่านั้นนะครับ คนในตระกูล มีค่าเท่ากับ ครอบครัวของเขาเลย ก็คือให้ความสำคัญไปยังญาติพี่น้อง มีอะไรก็จะช่วยเหลือกันนั่นเอง และแม้ว่าจะเห็นว่าเป็นญาติห่างไกลถึงประเทศไทย แต่เมื่อกลับมาสู่รากเหง้าต้นตระกูลถึงจีนแล้ว ก็คือคนในครอบครัวเหมือนกัน โดยส่วนมากเขาจึงต้องต้อนรับขับสู้กันอยู่แล้ว
ทำไมเรื่องนี้ยังสำคัญในยุคที่ทุกอย่างสื่อสารง่ายขึ้น
โอเคทุกท่านอาจจะใช้แอพแชตต่างๆแชตคุยกับญาติได้ อย่างใช้วีแชต มีการวีดีโอคอลต่างๆกับญาติได้ แต่มันนั้นไม่เท่ากับการได้มาเจอญาติตัวเป็นๆ ได้นั่งคุยกันตัวต่อตัว ได้นั่งทานอาหาร ก๊งเหล้า หรือมาสัมผัสบรรยากาศที่บรรพบุรุษเคยอาศัยหรอกครับ เชื่อผม!
การไปเยี่ยมด้วยตัวเองช่วยเติมเต็มช่องว่างที่ว่างอยู่อย่างนั้นมานาน และได้เก็บไว้เป็นความทรงจำที่รุ่นหลังจะเก็บไว้ได้ชัดเจนกว่าเดิมนั่นเอง
? บริการตามหาญาติที่จีน / เยี่ยมญาติที่จีน ?? ไปกับไกด์-ล่าม และรถพร้อมคนขับมืออาชีพของพวกเรา ? ติดต่อผมมาได้ที่ LINE ID: @unseenchina
เส้นทางที่มักใช้ตามรอยบรรพบุรุษในซัวเถา–แต้จิ๋ว–ฮกเกี้ยน
บรรพบุรุษของคนไทยเชื้อสายจีนเรานั้น โดยหลักๆก็มักจะเดินทางกันมาจากจีนตอนใต้ นั่นก็เพราะว่าจีนตอนใต้แถบนั้นติดทะเล การเดินทางก็จะเป็นการเดินเรือมาขึ้นที่ท่าเรือในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในหลายยุคหลายสมัย นอกจากประเทศไทยก็มีไปยังมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนิเซียและอื่นๆแถบนี้ตามที่หลายท่านน่าจะรู้กันอยู่แล้ว
ซึ่งสถานที่ๆจากมาหลักๆนั้นมักจะเป็นแต้จิ๋ว ซัวเถา ซึ่งเป็นบ้านเกิดคนจีนโพ้นทะเลเชื้อสายแต้จิ๋ว และก็มีคนจีนจากมณฑลฮกเกี้ยน แล้วถ้าเป็นจีนแคะก็อาจจะมาจากเหมยเซียน–เหมยโจวกัน นอกจากนี้ก็ยังมีคนไทยเชื้อสายจีนจำนวนมากไปเยี่ยมหรือตามหาญาติกันที่เกาะไหหลำหรือไห่หนานด้วยล่ะ ซึ่งผมก็ให้การดูแลกันไปแล้วหลายคณะนะครับ
หมู่บ้านเก่าและบ้านบรรพบุรุษของตระกูล
เคยได้ยินไหมครับว่าที่จีนนั้น คนแซ่เดียวกันจะอยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน ผมเองฟังครั้งแรกแล้วก็เชื่อครึ่งไม่เชื่อครึ่ง… จะเป็นไปได้ยังไงที่คนแซ่เดียวกันจะมาอยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน
ซึ่งตอนที่ผมมาเที่ยวที่เมืองแต้จิ๋ว และเพื่อมาตามหาบ้านก๋ง (ก๋งของผมมาจากแต้จิ๋ว) ผมก็ถามคนขับรถแท๊กซี่ท้องถิ่นไปเล่นๆว่า แซ่จึง ของผมนี้อยู่หมู่บ้านไหน โดยที่ไม่ได้คาดหวังว่าเขาจะตอบได้… เขาก็บอก อ๋อ คนแซ่จึงให้ไปดูที่หมู่บ้านเจียงตง 江东镇 นะ ผมก็เลยไปดู ปรากฏว่าจริงด้วย คนแซ่จึงอยู่ที่นี่กัน โดยผมเจออาแปะ อาอี๊ซึ่งเขาพาผมยังศาลบรรพชนเพื่อตามหา ไปเปิดหนังสือลำดับญาติดู แต่น่าเสียดายที่เมื่อดูไปดูมา ก๋งของผมไม่ได้มาจากหมู่บ้านนี้นะครับ
เพราะฉะนั้นจะมาตามหาญาติ หรือมาเยี่ยมญาติเนี่ยก็ต้องหรือควรมีเบาะแสว่าบรรพบุรุษมาจากหมู่บ้านไหน และว่ากันว่ามักจะเขียนไว้บนป้ายหน้าหลุมศพของบรรพบุรุษนะครับ ให้ลองสังเกตุดู
จุดท่องเที่ยวใกล้เคียงที่คนไทยเชื้อสายจีนชอบไปเที่ยวต่อ
มาเยี่ยมญาติในแถบนี้แล้วไม่ไปเที่ยวกันก็คงน่าเสียดาย เพราะไหนๆก็ข้ามน้ำข้ามทะเลมาเมืองจีนแล้ว ก็ต้องไปเที่ยวกันเสียหน่อย ซึ่งแถบนี้ก็มีที่ให้เที่ยวนะครับ ไม่ใช่ว่าไม่มีเลย จะพาญาติๆไปเที่ยวด้วยก็ไม่เห็นจะเป็นไร
ที่ๆมักจะไปเที่ยวกันตอนเยี่ยมญาตินั้นผมรวมๆไว้ซึ่งจะอยู่ในหลายเมืองนะครับ ไม่ได้อยู่ที่เดียวกัน ซึ่งก็จะมีเสี่ยวกงหยวน, พิพิธภัณฑ์คนจีนโพ้นทะเล, สะพานกว่างจี้ (สะพานวัวคู่), เมืองโบราณหลงหู (แต้จิ๋ว), วัดไคหยวน, ศาลเจ้าพ่อเสือ(ตั่วเหล่าเอี๊ย เฮี่ยงบู่ซัว), เกาะหม่าสือ (เกาะขี้ไก่), สุสานพระเจ้าตากสิน และอื่นๆอีกมากมายนะครับ
หรือจะไปที่ไกลหน่อยก็จะไปเยี่ยมบ้านดินถู่โหลวได้ ซึ่งอันนี้อยู่ที่มณฑลฝูเจี้ยนหรือฮกเกี้ยน เพราะฉะนั้นใครมาเยี่ยมญาติที่ฮกเกี้ยนล่ะก็สะดวกเลยล่ะครับ ส่วนตัวผมนั้นชอบถู่โหลวมากๆๆๆ มันดูแปลกดูพิเศษดีน่ะครับ
? บริการตามหาญาติที่จีน / เยี่ยมญาติที่จีน ?? ไปกับไกด์-ล่าม และรถพร้อมคนขับมืออาชีพของพวกเรา ? ติดต่อผมมาได้ที่ LINE ID: @unseenchina
อุปสรรคที่อาจเจอและวิธีรับมือ
ไม่ใช่ว่าทุกอย่างจะสมบูรณ์แบบทั้งหมด เมื่อจัดทริปตามหาญาติเยี่ยมญาติแบบนี้นะครับ ต้องขอบอกไว้ก่อน บางครั้งก็จะมีอุปสรรคที่ควรเตรียมใจไว้ก่อนเมื่อมาที่นี่ อาจจะมาด้วยใจที่ไม่ได้คาดหวังอะไรมากก็ดีที่สุด ซึ่งอย่างน้อยก็ถือได้ว่ามาเที่ยว มากินของอร่อยๆกัน
หาญาติไม่เจอ
นี่อาจจะเป็นสิ่งที่คลาสสิคและปกติมากๆเลย สำหรับครอบครัวที่ตัดขาดไปหลายสิบปีๆ แล้วต้องการตามหานั้นอาจจะเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะคนที่ไม่เคยได้ติดต่อกันมาก่อน สมัยที่บรรพบุรุษนั้นยังมีชีวิต ตัวอย่างเช่นครอบครัวของผมเป็นต้น
การจะมาตามหาด้วยความหวังและหลักฐานอันน้อยนิด ไม่รู้จะไปที่ไหนก่อน ให้เตรียมใจไว้ได้เลยว่าอาจจะ “หาญาติไม่เจอ” ก็เป็นได้ ก็ต้องหาวิธีต่างๆนาหรือถ้าตั้งใจจริงก็อาจจะอยู่นานๆหน่อย ไม่ก็มามากกว่าหนึ่งครั้งนะครับ เพราะแต่ละครั้งอาจจะได้เบาะแสที่ต่างกันไป และไปยังหลายๆหมู่บ้าน อ้อ ที่สำคัญอย่าลืมรวมรวมหลักฐานต่างๆให้ได้มากที่สุดเท่าที่มี
มีที่อยู่แต่หาไม่เจอ
การมีที่อยู่ของญาติที่จีนเป็นเรื่องที่ดีมากครับ แต่ใช่ว่าไปแล้วจะหาเจอนะ เพราะที่จีนในช่วงหลายสิบหลายร้อยปีที่ผ่านมานั้น เขามีการเปลี่ยนแปลงพื้นที่เปลี่ยนแปลงการปกครองไปก็มาก อย่างชื่อหมู่บ้าน ชื่อสถานที่บางครั้งก็มีการเปลี่ยนแปลงกันไปตามกาลเวลา ทำให้บางครั้งเรารู้ชื่อหมู่บ้าน แต่หาไม่เจอ ไม่รู้ว่าอยู่ตรงไหน มีที่อยู่แล้วก็เปรียบเทียบกับปัจจุบันแล้วหาไม่เจอ
โดยบางที่ก็ถูกเวนคืนโดยรัฐบาลจีนไปแล้ว ทำให้ญาติจีนที่เคยอาศัยอยู่ที่นั้น ย้ายไปอยู่ที่อื่นกันไปแล้ว พอเราไปหาจึงไม่เจอญาตินั่นเอง
ถ้าเจอเคสแบบนี้อาจจะต้องลองสอบถามกับคนเถ้าคนแก่ท้องถิ่นแถบนั้นหรือไม่ก็อาจจะต้องสอบถามกับหน่วยงานราชการให้เขาช่วยดูให้ครับ
สื่อสารกันไม่รู้เรื่อง
แม้ว่าคนไทยเชื้อสายจีนหลายท่านพูดภาษาแต้จิ๋วหรือภาษาถิ่นอื่นๆได้ แต่ก็อาจจะสื่อสารกันไม่ได้เข้าใจรู้เรื่องทั้งหมด เนื่องจากว่าภาษานั้นมีวิวัฒนาการต่างกันไป เวลาผ่านไปภาษาแต้จิ๋วที่จีนแผ่นดินใหญ่ก็อาจจะเปลี่ยนแปลงไปแล้ว ทำให้อาจจะสื่อสารกันอย่างไม่เข้าใจบ้าง
ส่วนคนที่ไม่ได้แม้แต่ภาษาจีนเลย โดยเฉพาะจีนกลาง นั้นก็จะยิ่งยากไปใหญ่ เพราะสื่อสารกันไม่ได้ เพราะฉะนั้นการเดินทางมาหาญาติ มาเยี่ยมญาติ ผมแนะนำให้พาคนที่พูดได้ทั้งสองภาษา นั่นคือ ภาษาจีนกลางและภาษาไทยพาทุกท่านเดินทาง ซึ่งทางเราก็มีบริการนี้อยู่ด้วยครับ
ญาติไม่ให้การต้อนรับ
การที่ญาติที่จีนไม่ได้ให้การต้อนรับเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ แต่อาจจะไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยครับ มันขึ้นอยู่กับความสัมพันธ์ของครอบครัวฝั่งที่มาอยู่ไทยและฝั่งจีนในช่วงเวลานั้นด้วยที่อาจจะมีปัญหาที่คุณนั้นอาจจะไม่ได้ทราบ หรือไม่ได้มีส่วนร่วมอยู่ด้วย ทำให้ญาติจีนอาจจะมีความไม่สบายที่จะเจอกับเรา
หรืออาจจะเป็นความกลัวที่ว่าเราจะเป็นมิจฉาชีพมาหลอกเขา (เดี๋ยวนี้มิจฉาชีพเยอะไปทุกที่ เป็นใครก็ต้องระวังกันไว้) หรืออาจจะเป็นไปได้ว่าเหลือแต่คนรุ่นหลังๆที่ไม่อยากจะสนิทกับญาติจากแดนไกลก็เป็นได้ หรือจะเป็นเหตุผลอีกร้อยแปดที่เรานั้นไม่ทราบ
ซึ่งถ้าเจอแบบนี้ให้ค่อยๆคุยกับเขาดูด้วยน้ำเสียงสุภาพ หรือให้หาคนกลางคอยช่วยประสานอย่างคนของสมาคมที่มีความเกี่ยวข้องกับชาวจีนโพ้นทะเลเป็นต้น
แต่ถ้าไม่ได้ ไม่เวิร์คก็ต้องทำใจนะครับ เพราะอย่างไรแม้ญาติจีนนั้นจะไม่พร้อมเจอเรา แต่การที่เราได้กลับมายังย่านที่บรรพบุรุษนั้นเคยอาศัย ได้ไปไหว้พระไหว้เจ้าก็มีความสุขแล้วครับ
? บริการตามหาญาติที่จีน / เยี่ยมญาติที่จีน ?? ไปกับไกด์-ล่าม และรถพร้อมคนขับมืออาชีพของพวกเรา ? ติดต่อผมมาได้ที่ LINE ID: @unseenchina
สรุปการตามหาญาติ/เยี่ยมญาติ
เรื่องของการที่ว่าจะกลับไปหาญาติของตัวเองที่ประเทศจีนหรือไม่ ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของทุกท่านเลย โดยตัวผมก็ย่อมคิดว่ามันนั้นมีข้อดีมากกว่าแน่ๆ หากมีเวลามีทุนทรัพย์ก็อยากจะให้ทุกท่านถ้ามีโอกาสก็ต้องได้ลองไปดู
การเชื่อมอัตลักษณ์ของตัวเองเข้ากับรากเหง้า
หากตัดสินใจว่าจะไป การไปจีนในครั้งนี้ของทุกท่านนั้นจะต่างจากการไปเที่ยวจีนอย่างแน่นอน เป็นการกลับไปสู่ยังรากเหง้าเพื่อเข้าใจตัวตนอัตลักษณ์ของตัวเอง ได้เห็นภาพว่าครอบครัวหรือตระกูลของตัวเองนั้นมีจุดเริ่มต้นอย่างไร เป็นมาอย่างไร ทำให้ได้ทราบข้อมูลที่แท้จริงและยังสามารถบอกเล่าต่อไปยังรุ่นหลังของเราได้
ความทรงจำที่มีค่าและหาไม่ได้จากที่อื่น
เมื่อพบปะญาติพี่น้องที่จีนจากที่ผมสัมผัสได้นั้น คือเต็มไปด้วยความสุข ความอบอุ่น ความเป็นมิตรไมตรีต่อกัน ที่แม้เงินก็ซื้อสิ่งนี้ไม่ได้ และหาไม่ได้เลยจากที่อื่น มันจะเป็นความทรงจำที่จะคงอยู่ตลอดไปไม่ลืมเลือนครับ
ยิ่งไปไว ไปก่อน ยิ่งมีโอกาสมาก
คือยิ่งเวลาผ่านไปเรื่อยๆ การตามหาญาติพี่น้องหรือเยี่ยมญาตินั้นจะยิ่งยากขึ้นไปเรื่อยๆ เพราะกาลเวลาทำให้ญาติผู้ใหญ่หลายคนอายุมากขึ้นทุกปี และบางท่านอาจเป็นคนสุดท้ายที่ยังจำเรื่องราวดั้งเดิมของตระกูลเราได้ ซึ่งข้อมูล ความทรงจำที่มีคุณค่าเหล่านี้ หากสูญเสียไปแล้ว ต่อให้ใช้เงินเท่าไหร่ เทคโนโลยีล้ำหน้าแค่ไหน ก็นำกลับคืนมาไม่ได้ เพราะฉะนั้นการเดินทางไปตามหาญาติหรือไปเยี่ยมญาติแต่เนิ่นๆ ยิ่งไปไวไปก่อน ยิ่งมีโอกาสสำเร็จมากครับ
พร้อมออกเดินทางกลับไปตามหารากเหง้าแล้วหรือยัง?
สำหรับใครที่อยากเดินทางไปตามหาญาติหรือกลับไปเยี่ยมบ้านเกิดของบรรพบุรุษของตัวเอง บริษัท อันซีน ไชน่า จำกัด ของพวกเรา มีบริการจัดทริปตามหาญาติ/เยี่ยมญาติที่จีนแบบดูแลครบวงจร ทั้งการประสานงาน ไกด์ล่ามแปลภาษา บริการเช่ารถพร้อมคนขับมืออาชีพสำหรับการตามหาหรือเยี่ยมญาติ และเที่ยวในแถบนี้ เพื่อช่วยให้การเดินทางของทุกท่านนั้นสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น
หากท่านใดสนใจหรือต้องการปรึกษา ติดต่อที่ LINE ID: @unseenchina ของพวกเรามาได้เลยครับ
